Bio

Baukje_bij_brugmini

Fierstente betiid waard ik berne yn sikehûs De Sionsberg te Dokkum, noch mar sân moanne hie ik yn ús mem har búk sitten en dêr wie ik al: ien kilo licht, it gewicht fan in pak sûker. Fuortendaliks waard ik yn in kûveuze parkearre. Yn dy tiid betsjutte dat, dat je heit en mem allinnich efter glês nei je sjen mochten. Gjin wûnder dat ik it ferhipte om te drinken.

Doe’t ús heit de oare deis op it besykoere kaam, stie der in âld man mei him foar it glês te sjen. Skodholjend sei er: ‘Dizze giet sa dea as in pier.’
‘No,’ sei ús heit, ‘ik hoopje it net, want dat is myn dochter.’
De oare deis stie dyselde âld man der wer. Doe’t er ús heit oankommen seach, swaaide er him al fanút de fierte ta: ‘Se drinkt! Se drinkt! No hellet se it wol!’ En sa wie it.

Earne yn de jierren santich kaam der in typmasine yn hûs, eins foar it wurk fan ús heit, mar al rillegau hie ik him anneksearre. De lucht fan inket op lint! It lûd fan de hammerkes mei de handige letters derop! It heldere ‘ting’ oan’e ein fan’e rigel! Op’e knibbels op’e grûn siet ik tusken de skodoarren efter de typmasine en liet de ferhalen derút rûgelje. Der iepene him in soarte fan trachter yn myn holle dêr’t de ferhalen fan boppen yn rûgelen: ûnder it toskpoetsen, nei skoalle rinnen, toutsjespringen, foar it sliepen gean: it rûgele mar troch, en kaam fia de typmasine op it sniewite papier telâne: magysk.

Myn ‘debút’ makke ik op achtjierrige leeftyd yn Us Eigen Herntsje, it bernehoekje fan it Friesch Dagblad, mei in gedicht dat letter yn de bondel ta gelegenheid fan it viifentweintichjierrich bestean fan de rubryk opnaam waard:

It yn druk ferskinen foldie blykber sa goed dat der in ferhaal folge, en doe in ferhaal in fiif dielen, tegearre trouwens mar in fraksje fan myn produksje yn dy tiid. As ik doe witten hie hoe’n soad muoite it skriuwen my letter kostje soe, wie ik fuortendaliks fan skoalle gien om de hiele dei te skriuwen (en boeken te ferslinen, mei stip op twa).

Dan it net te mythologisearjen stik: wie dêr net ea LinkedIn foar útfûn?

Lang haw ik tocht dat ik kieze moast: skriuwe foar folwoeksenen of foar bern, fiksje of non-fiksje, Frysk of Nederlânsk. Mar op in stuit kaam ik ta de ûntdekking: neat moat, alles mei, by need allegear tagelyk. In bytsje in lette ûntdekking? Miskien, mar dat is it foardiel fan fleurich trochmodderje nei in falske start: nimmen hoecht my noch wat te fertellen oer te betiid of te let, te fluch of te traach, of oer opnij begjinne.

Veel te vroeg werd ik geboren in ziekenhuis De Sionsberg te Dokkum, nog maar zeven maanden had ik in de buik van mijn moeder gezeten en daar was ik al: één kilo licht, het gewicht van een pak suiker. Direct werd ik in een couveuse geparkeerd. In die tijd betekende dat, dat je vader en moeder alleen vanachter glas naar je mochten kijken. Geen wonder dat ik het vertikte om te drinken. Toen mijn vader de volgende dag naar het bezoekuur kwam, stond er een oude man voor het glas te kijken. Hoofdschuddend zei hij: ‘Deze gaat zo dood als een pier.’

‘Nou,’ zei mijn vader, ‘ik hoop van niet, want dat is mijn dochter.’

De volgende dag stond dezelfde man er weer. Toen hij mijn vader aan zag komen, zwaaide hij hem al vanuit de verte toe: ‘Ze drinkt! Ze drinkt! Nu haalt ze het wel!’ En zo was het.

Ergens in de jaren zeventig kwam er een typemachine in huis, eigenlijk voor het werk van mijn vader, maar al gauw had ik hem geannexeerd. De geur van inkt op lint! Het geluid van de hamertjes met de handige letters erop! Het heldere ‘ting’ aan het eind van een regel!

Op mijn knieën op de grond zat ik tussen de schuifdeuren achter de typemachine en liet de verhalen naar buiten rollen. In mijn hoofd werd een soort trechter geopend waar de verhalen van bovenaf in rolden: onder het tandenpoetsen, naar school lopen, touwtjespringen, voor het slapengaan: het rolde maar door, en belandde via de typemachine op het sneeuwwitte papier: magisch.

Mijn ‘debuut’ maakte ik op achtjarige leeftijd in Us Eigen Herntsje, de kinderrubriek van het Friesch Dagblad, met een gedicht dat later in de bundel ter gelegenheid van het vijfentwintigjarig bestaan van de rubriek werd opgenomen.

Het in druk verschijnen beviel blijkbaar zo goed dat er een verhaal volgde, en daarna een verhaal in vijf delen, samen overigens maar een fractie van mijn productie in die tijd. Als ik toen had geweten hoe veel moeite het schrijven me later zou kosten, was ik direct van school gegaan om de hele dag te schrijven (en boeken te verslinden, met stip op twee).

Dan het niet te mythologiseren deel: was daar niet ooit LinkedIn voor uitgevonden?

Lang heb ik gedacht dat ik moest kiezen: schrijven voor volwassenen of voor kinderen, fictie of non-fictie, Nederlands of Fries. Maar op een gegeven moment kwam ik tot de ontdekking: niks moet, alles mag, desnoods allemaal tegelijkertijd. Een beetje een late ontdekking? Misschien, maar dat is het voordeel van vrolijk voortmodderen na een valse start: niemand hoeft mij nog iets te vertellen over te vroeg of te laat, te snel of te traag, of over opnieuw beginnen.