Stel je voor: een schrijver die in het holst van de nacht op een lichtgevend scherm letters typt.

Stel dy foar: in skriuwer dy’t yn it djipst fan de nacht op in ljochtjouwend skerm letters typt.

A language is a dialect with an army and navy is een van de eerste dingen die ik leerde toen ik mij tijdens mijn studie begon te verdiepen in meertaligheid (of misschien is het eerder het laatste wat ik heb onthouden).

A language is a dialect with an army and navy is ien fan de earste dingen dy't ik learde doe't ik my yn myn stúdzjetiid begûn te ferdjipjen yn meartaligens (of miskien is it earder it lêste dat ik ûnthâlden haw).

Eerste aanleg, tweede thuis.

Earste oanlis, twadde thús.

Na de verhuizing naar het overigens prachtige gebouw Rozet, en na de invoering van de zogenaamde retailopstelling (dat men in de bibliotheekwereld maar snel van deze Grote Dwaling terug mag komen), waarbij je gegarandeerd niks meer terug kunt vinden, waren de vier planken met Friese literatuur ineens verdwenen uit de bibliotheek van Arnhem.

Nei de ferhuzing nei it fierders prachtige gebou Rozet, en nei de ynfiering fan de saneamde retailopstelling (dat men yn de biblioteekwrâld mar gau weromkomme mei fan dizze Grutte Dwaling), wêrby'st garandearre neat mear weromfine kinst, wienen de fjouwer planken mei Fryske literatuer ynienen ferdwûn út de biblioteek fan Arnhim.

Hoofdingang begraafplaats Rustoord.

Haadyngong begraafplak Rustoord.

Hoewel: hokje?

Hokker hokje?

Een woord dat iets verandert aan de werkelijkheid.

In wurd dat wat feroaret oan de werklikheid.

Leaf. (Cultuurspecifiek bijschrift: leaf is 'blad' in het Engels en 'lief' in het Fries.)

Leaf.

Goh, hoe moat ik dat gefoel no ûnder wurden bringe? Ien Rely Jorritsma Priis is in tafalstreffer, fage kunde dy 'st moetest yn de kroech: gesellich mar frijbliuwend.

α

Wat is it dochs dat my oanlûkt yn minsken dy 't út 'e toan falle, oan nee-sizzers? Us heit wie in nee-sizzer (sjoch it foarige blogje), mar dat sil dochs net alles wêze, want hiel lang wie ús heit no net fuortendaliks myn grutte foarbyld, wylst ik dy foarkar foar nee-sizzers, foar bygelyks seerôvers (Sandokan!) en Robin Hoods, al te pakken hie doe 't ik noch in lyts famke wie.

Om de draad van het boek over Indië weer op te pakken, bladerde ik door het fotoalbum van mijn vader. Voor het eerst viel me op hoe dat album uit de toon valt met andere albums van Indië-veteranen die ik heb gezien.

Hast in jier lyn begûn ik te wurkjen yn in mear as fulltime baan op oardel oere reizigjen fan myn hûs. Dat betsjutte wurkdagen fan minimaal tolve oeren, in grimmitigens/bewûnderings-relaasje mei de NS en wykeinen dy’t yn it bêste gefal opgienen oan útteld op de bank lizze.

It wie myn doel in werklik twatalich blog te skriuwen, dan wer skreaun yn de iene taal, dan wer yn de oare, krekt sa as ik yn it deistich libben beide talen trochinoar brûk, sûnder der in oersetting by te jaan.

Vandaag was ik nog even bij Polare in Arnhem. Ik verkeerde in de naïeve veronderstelling dat ik daar misschien nog wel een papieren agenda van 2014, die ik plotseling nodig meende te hebben, zou kunnen krijgen.

Huzen dy't in eigen wrâld wjerspegelje yntrigearje my. It makket my net safolle út hoe 't dy wrâld foarmjûn wurdt: mei wurden, mei ferve, mei hout of papier, as it mar útsprutsen eigen is, in wrâld dy't net al te ticht by it deistich libben leit, in mooglikheid om te ûntkommen.

Ik hoop je te vinden in Cirebon in Indonesië. Het lijkt meteen raak. Uit de verhalen weet ik dat je hier in een schoolgebouw bivakkeerde en tegenover het hotel waar ik verblijf staat een voormalige MULO-school.

It is hartstikke maityd. De krookjes brûze sûnt in wike ta de grûn út, de fûgels binne moarns ier en jûns let hielendal oerémis, it earste ljipaai is fûn. Oké, yn Gelderlân, mar dochs, it koe minder.

In mijn blog van vorige week schreef ik over Forbidden Colours, het themanummer van Merry Christmas Mr. Lawrence, een film die is gebaseerd op het boek The seed and the sower van Laurens van der Post. Later kwam ik erachter dat dit boek deel uitmaakt van een trilogie die ook nog de titels A bar of shadow en The night of the new moonomvat.

As studint yn de jierren tachtich fan de foarige ieu tocht ik oprjocht dat we ûnderweis wienen nei in androgine maatskippij.

Het was een zonnige zondagmiddag. Mijn allerliefste en ik liepen over de Rijnkade. Ik rook het voordat ik het zag: hout. De prikkelende, levendige, harsige, robuuste, puur en puur natuurlijke geur van hout.

It is wer de tiid fan it jier dat der in bedrach fan myn rekken skreaun wurdt foar de begraffenisferiening dêr't ik neffens my al sûnt myn berte lid fan bin. Us heit en mem hawwe dat foar ús regele. Doe't ik achttjin waard, wie it tiid om de ferantwurdlikheid dêrfoar sels oer te nimmen.

Het was mijn eerste echte baan, een betrekking als corrector bij wat toen nog de Friese Pers Courantengroep heette. Bij indiensttreding werd je verteld dat het verplicht was lid te worden van een grafische vakbond.

As ik witten hie wêr't ik oan begûn, dan hie ik it wierskynlik net dien: it hiele Joomla-taalbestand oersette yn it Frysk. Mar ik woe myn Joomla-website twatalich meitsje en ik woe it ôf ha foar de útrikking fan de Rely. It begûn mei 80 bestandsjes, dat wie efkes twa wike trochstome en klear, rûm op tiid. Mar doe kaam de aap út'e mouwe: dat wie noch net alles.

Onlangs las ik in Lambert Giebels' biografie over Soekarno dat een van de gelukkigste periodes in zijn leven de jaren 1934 tot 1938 waren, toen hij vanwege zijn politieke activiteiten door het Nederlandse gouvernement verbannen was naar Endeh op het eiland Flores. Hier ontplooide hij allerlei creatieve activiteiten: hij ging schilderen, tuinieren, schreef en regisseerde zelf toneelstukken.

Ik bin in Fries om utens, mar no't dat stadichoan al langer duorret as ik oait tocht hie, begjin ik my ôf te freegjen: hoe Frysk bin ik noch? Fansels, ik bin berne yn Fryslân en Frysk is myn memmetaal, en dat jildt ek foar myn âlden en har âlden ensafuorthinne.