Yn it ramt fan in skriuwresidinsje yn Villa Joana yn City of Literature Barcelona sil ik mei Pytrik Lautenbach en Pier Landman it yn kaart bringen fan libben en wurk fan dada-dichter/keunstner Hannah Tesselschade wer oppakke, ûnder de wurktitel Diggelfjoer/Alfabetysk labyrint: nocht oan!
Yn de Moanne nûmer 4 fan desimber 2025 (jiergong 24) is yn de rubryk De Nacht it ferhaal 'Nachtfanfare' opnaam, mei in moai, ferdjipjend byld fan Linus Harms.
Yn de earste Moanne fan 2023 stiet myn stik 'Helden', dat giet oer fan alles behalven oer helden, bygelyks oer oarloch en leafde, oer grimmitigens en betizing, oer dat it der ta docht watfoar ferhalen wy inoar fertelle.
Utsteld gelok / Uitgesteld geluk / Happiness Delayed is de namme fan in ferhaleprojekt dat Ljouwert UNESCO City of Literature yn de simmer fan 2022 yn it kader fan Arcadia útfierd hat. 100 dagen lang waarden op 100 paradyslike plakken yn Fryslân 100 ferhalen fan 100 skriuwers ferteld. Ien dêrfan wie myn ferhaal 'Lytse kategismus fan gelok', oer in fûgelflapper en in brêgewipper en de fraach wat in ferhaal, revolúsje, ivichheid en gelok wêze kinne (op de webside fan Utsteld gelok te lêzen of te belústerjen, prachtich ynsprutsen troch Nynke Heeg).
Tusken 7 maaie en 14 augustus 2022, eltse dei fan de 100 dagen dat it kultureel programma Arcadia duorret, bringt Utsteld gelok fan Ljouwert UNESCO City of Literature in nij ferhaal op hieltyd in oar, paradyslik plak yn Fryslân: 100 dagen, 100 ferhalen, 100 skriuwers, 100 lokaasjes. 1 fan dy 100 is myn ferhaal 'Lytse kategismus fan gelok'. Sjoch foar mear ynformaasje oer alle skriuwers, ferhalen, data en lokaasjes op Utsteld gelok.
Yn Ensafh nûmer 1 fan 2022 is myn essay 'Bewege yn nimmenslân' opnaam, oer it Deiboek fan in Fryske soldaat yn Yndië fan Freark Beuckens, it haadstik oer dit deiboek yn Op klompen troch de dessa fan Hylke Speerstra, de stikjes yn datselde boek oer it befelwegerjen fan ús heit doe't er yn Yndonesië siet, en de roman De koma-korrektor dy't ik úteinlik skreaun haw oer it Yndië-ferline fan ús heit.
Fan sneon 29 maaie oant snein 6 juny is it Boekewikegeskink fan Hanna Bervoets ek yn it Frysk te krijen, sawol yn as bûten Fryslân: in ferhaal dat yndruk makket en in prachtich kadoboek. Yn de Ljouwerter Krante in ynterview fan Elisabeth Post mei Bervoets oer har boek Wat wy seagen en mei mysels oer de Fryske oersetting dêrfan.
Fiifensantich jier nei de befrijing fan Nederlân oan it ein fan de Twadde Wrâldoarloch feroaret noch hieltyd it tinken oer de striid foar frijheid dy't dêropfolgjend fierd waard yn wat doe noch Nederlânsk-Yndië hjitte. De feroarjende omgong mei dat ferline is ek werom te sjen yn Fryske romans dêr't Yndonesië in rol yn spilet. Yn in rige artikels op Sirkwy, foar de online Dei fan de Fryske letterkunde mei it tema 'Befrijing yn de Fryske literatuer', hat Jan Ybema ferskate romans dêroer tsjin it ljocht hâlden. De artikels geane oer:
It lêste nûmer fan Ensafh fan 2020 is foar it grutste part wijd oan it tige koarte ferhaal (tkf ). Oarspronklik soe ditit nûmer wêze by de Lange Koartproazajûn dy't yn novimber holden wurde soe yn De Bogt fen Guné yn Frjentsjer, mar dy't spitigernôch fanwege korona net trochgean koe. Yn dit nûmer binne alle ferhalen opnaam dy't oars op dy jûn foarlêzen wienen. It giet om:
Oernaam út: Tiny Mulder, Tinkskrift, Bosch & Keuning nv, Baarn/De Tille bv, Ljouwert (1986).
Ynterview mei de direkteur fan Omrop Fryslân Nina Hiddema oer ûnder mear kwaliteit tsjinoer kwantiteit, harkje nei meiwurkers en publyk, de taak fan de Omrop en it fertellen fan ferhalen yn De Moanne, Jiergong 19, nûmer 1, maart 2020, side 24-29, troch Baukje Zijlstra.
Fanwegen it koroanafirus giet it programma yn Ljouwert en Burgum net troch.
Op sneon 7 maart, de earste dei fan de Boekewike, organisearret Boeken fan Fryslân in literêre jûn yn de eardere synagoge, no Dansschool Saco Velt, yn Ljouwert. Spesjale gast is Annejet van der Zijl, skriuwster fan it Boekewikegeskink fan 2020, Leon & Juliette. Geart de Vries sil mei har en mei de oersetter fan it geskink Baukje Zijlstra yn petear. De jûn begjint om 21:00 oere, doarren iepen om 20:30 oere. Kaarten binne te krijen by boekhandel Van der Velde en by de Afûk. Sjoch foar mear ynformaasje de webside fan de Afûk.
Freed 31 jannewaris 2020 sil yn Café de Bakkersdochter yn Snits BoekWinterBoek plakfine, mei meiwurking fan Henk van der Veer, Willem Schoorstra, Baukje Zijlstra, Sipke de Schiffart en Klaas Jansma. Ynrin fan 20.00 oere ôf.
Foto Annejet van der Zijl: Anja van Wijgerden.Foto Annejet van der Zijl: Anja van Wijgerden.
Op freed 21 juny 2019 waard yn Tresoar de D.A. Tammingapriis foar it bêste Fryske proazadebút yn de ôfrûne fiif jier útrikt oan Baukje Zijlstra. It sjueryrapport, in ferslach fan de útrikking en ek ûndersteand tankwurd binne te lêzen op de webside fan it FLMD.
Graach sjogge wy jo kommen op freedtemiddei 21 juny, om 15.30 oere by Tresoar, Gysbert Japicxseal, Bûterhoeke 1, Ljouwert
Skriuwster Baukje Zijlstra fan Frjentsjer krijt de D.A. Tammingapriis foar har romandebút De koma-korrektor (Utjouwerij Afûk). Sy ûntfangt de priis, in jildbedrach fan 3.000 euro en in oarkonde, op 21 juny yn Tresoar yn Ljouwert.
Ensafh, jiergong 11, nûmer 2, maaie 2019
In vrijheid kiezen is het thema van de nationale herdenking en viering van 4 en 5 mei in 2019. In de aanloop hiernaartoe organiseert Theaterkerk Nes (Noardeast-Fryslân) op woensdag 17 april om 19.30 uur de eersteIds de Beer-lezing met sprekers en muziek rondom dit thema.
Ynterview mei Lida Dykstra oer ûnder oare har boeken Wenje yn in skilderij, De huodsjes fan Mata-Hari en De weddenskipyn De Moanne,Jiergong 17, nûmer 7, desimber 2018, side 42-45, troch Baukje Zijlstra.
23 en 24 novimber 2018, OBE, Ljouwert: Explore the North – Spijtproza, mei û.o. Dorien de Wit, Sipke de Schiffart en Baukje Zijlstra.
De Fryske roman De koma-korrektor giet oer Betty Vonk, korrektor by in krante, dy't tegearre mei har heit, Siemen Vonk, dwaande is in boek te skriuwen oer syn Indië-ferline, as heit ynienen yn koma rekket. Siemen hat him yn 1945 as oarlochsfrijwilliger foar Indië oanmelden, mar hat dêr tidens in aksje in befel wegere. Wylst Siemen – fertize yn hallusinaasjes – yn it sikehûs leit, giet Betty op ûndersyk út nei it wêrom fan dy wegering: wat makket dat in minske 'nee' seit as it derop oankomt? Safolle partijen, safolle ferhalen, mar ien ding is wis: it ferhaal kin altyd wer opnij ferteld wurde.
Krekt op it stuit dat Betty Vonk, korrektor by in krante, dwaande is in boek te skriuwen oer it Indië-ferline fan har heit Siemen Vonk, rekket er yn koma. Siemen hat him yn 1945 oanmelden as oarlochsfrijwilliger foar Indië, mar hat dêr tidens in aksje in befel wegere. Wylst Siemen – fertize yn hallusinaasjes – yn it sikehûs leit, giet Betty op ûndersyk út nei it wêrom fan dy wegering.
10 maart 2018, Schaaf City Theater, Ljouwert: Boekefeest 2018 mei Griet Op de Beeck, Jetske Bilker, Neeltje Bonnema, Elske Schotanus, Hilda Talsma en Baukje Zijlstra.
Stel je voor: een schrijver die in het holst van de nacht op een lichtgevend scherm letters typt.
Stel dy foar: in skriuwer dy’t yn it djipst fan de nacht op in ljochtjouwend skerm letters typt.
A language is a dialect with an army and navy is een van de eerste dingen die ik leerde toen ik mij tijdens mijn studie begon te verdiepen in meertaligheid (of misschien is het eerder het laatste wat ik heb onthouden).
A language is a dialect with an army and navy is ien fan de earste dingen dy't ik learde doe't ik my yn myn stúdzjetiid begûn te ferdjipjen yn meartaligens (of miskien is it earder it lêste dat ik ûnthâlden haw).
Eerste aanleg, tweede thuis.
Earste oanlis, twadde thús.
Na de verhuizing naar het overigens prachtige gebouw Rozet, en na de invoering van de zogenaamde retailopstelling (dat men in de bibliotheekwereld maar snel van deze Grote Dwaling terug mag komen), waarbij je gegarandeerd niks meer terug kunt vinden, waren de vier planken met Friese literatuur ineens verdwenen uit de bibliotheek van Arnhem.
Nei de ferhuzing nei it fierders prachtige gebou Rozet, en nei de ynfiering fan de saneamde retailopstelling (dat men yn de biblioteekwrâld mar gau weromkomme mei fan dizze Grutte Dwaling), wêrby'st garandearre neat mear weromfine kinst, wienen de fjouwer planken mei Fryske literatuer ynienen ferdwûn út de biblioteek fan Arnhim.
Hoofdingang begraafplaats Rustoord.
Haadyngong begraafplak Rustoord.
Hoewel: hokje?
Hokker hokje?
Een woord dat iets verandert aan de werkelijkheid.
In wurd dat wat feroaret oan de werklikheid.
Leaf. (Cultuurspecifiek bijschrift: leaf is 'blad' in het Engels en 'lief' in het Fries.)
Leaf.
Goh, hoe moat ik dat gefoel no ûnder wurden bringe? Ien Rely Jorritsma Priis is in tafalstreffer, fage kunde dy 'st moetest yn de kroech: gesellich mar frijbliuwend.
α
Wat is it dochs dat my oanlûkt yn minsken dy 't út 'e toan falle, oan nee-sizzers? Us heit wie in nee-sizzer (sjoch it foarige blogje), mar dat sil dochs net alles wêze, want hiel lang wie ús heit no net fuortendaliks myn grutte foarbyld, wylst ik dy foarkar foar nee-sizzers, foar bygelyks seerôvers (Sandokan!) en Robin Hoods, al te pakken hie doe 't ik noch in lyts famke wie.
Om de draad van het boek over Indië weer op te pakken, bladerde ik door het fotoalbum van mijn vader. Voor het eerst viel me op hoe dat album uit de toon valt met andere albums van Indië-veteranen die ik heb gezien.
Hast in jier lyn begûn ik te wurkjen yn in mear as fulltime baan op oardel oere reizigjen fan myn hûs. Dat betsjutte wurkdagen fan minimaal tolve oeren, in grimmitigens/bewûnderings-relaasje mei de NS en wykeinen dy’t yn it bêste gefal opgienen oan útteld op de bank lizze.
It wie myn doel in werklik twatalich blog te skriuwen, dan wer skreaun yn de iene taal, dan wer yn de oare, krekt sa as ik yn it deistich libben beide talen trochinoar brûk, sûnder der in oersetting by te jaan.
Vandaag was ik nog even bij Polare in Arnhem. Ik verkeerde in de naïeve veronderstelling dat ik daar misschien nog wel een papieren agenda van 2014, die ik plotseling nodig meende te hebben, zou kunnen krijgen.
Huzen dy't in eigen wrâld wjerspegelje yntrigearje my. It makket my net safolle út hoe 't dy wrâld foarmjûn wurdt: mei wurden, mei ferve, mei hout of papier, as it mar útsprutsen eigen is, in wrâld dy't net al te ticht by it deistich libben leit, in mooglikheid om te ûntkommen.
Ik hoop je te vinden in Cirebon in Indonesië. Het lijkt meteen raak. Uit de verhalen weet ik dat je hier in een schoolgebouw bivakkeerde en tegenover het hotel waar ik verblijf staat een voormalige MULO-school.
It is hartstikke maityd. De krookjes brûze sûnt in wike ta de grûn út, de fûgels binne moarns ier en jûns let hielendal oerémis, it earste ljipaai is fûn. Oké, yn Gelderlân, mar dochs, it koe minder.
In mijn blog van vorige week schreef ik over Forbidden Colours, het themanummer van Merry Christmas Mr. Lawrence, een film die is gebaseerd op het boek The seed and the sower van Laurens van der Post. Later kwam ik erachter dat dit boek deel uitmaakt van een trilogie die ook nog de titels A bar of shadow en The night of the new moonomvat.
As studint yn de jierren tachtich fan de foarige ieu tocht ik oprjocht dat we ûnderweis wienen nei in androgine maatskippij.
Het was een zonnige zondagmiddag. Mijn allerliefste en ik liepen over de Rijnkade. Ik rook het voordat ik het zag: hout. De prikkelende, levendige, harsige, robuuste, puur en puur natuurlijke geur van hout.
It is wer de tiid fan it jier dat der in bedrach fan myn rekken skreaun wurdt foar de begraffenisferiening dêr't ik neffens my al sûnt myn berte lid fan bin. Us heit en mem hawwe dat foar ús regele. Doe't ik achttjin waard, wie it tiid om de ferantwurdlikheid dêrfoar sels oer te nimmen.
Het was mijn eerste echte baan, een betrekking als corrector bij wat toen nog de Friese Pers Courantengroep heette. Bij indiensttreding werd je verteld dat het verplicht was lid te worden van een grafische vakbond.
As ik witten hie wêr't ik oan begûn, dan hie ik it wierskynlik net dien: it hiele Joomla-taalbestand oersette yn it Frysk. Mar ik woe myn Joomla-website twatalich meitsje en ik woe it ôf ha foar de útrikking fan de Rely. It begûn mei 80 bestandsjes, dat wie efkes twa wike trochstome en klear, rûm op tiid. Mar doe kaam de aap út'e mouwe: dat wie noch net alles.
Onlangs las ik in Lambert Giebels' biografie over Soekarno dat een van de gelukkigste periodes in zijn leven de jaren 1934 tot 1938 waren, toen hij vanwege zijn politieke activiteiten door het Nederlandse gouvernement verbannen was naar Endeh op het eiland Flores. Hier ontplooide hij allerlei creatieve activiteiten: hij ging schilderen, tuinieren, schreef en regisseerde zelf toneelstukken.
Ik bin in Fries om utens, mar no't dat stadichoan al langer duorret as ik oait tocht hie, begjin ik my ôf te freegjen: hoe Frysk bin ik noch? Fansels, ik bin berne yn Fryslân en Frysk is myn memmetaal, en dat jildt ek foar myn âlden en har âlden ensafuorthinne.
